Wilkinson Lecture: .

Μια μικροχειρουργικ επμβαση στα ργα των Ικτνου, Καλλικρτη και Φειδα

να μεγαλειδες πολιτιστικ γεγονς της αυστραλιανς ακαδημακς κοινωνας, η περφημη διλεξη “Wilkinson Lecture” της δρα Αρχιτεκτονικς του Πανεπιστημου Σδνε, εχε φτος σαν θμα της τα αναστηλωτικ ργα στην Ακρπολη των Αθηνν και ειδικτερα στο Παρθεννα, το μεγαλτερο αναστηλωτικ ργο που χει ποτ γνει στον κσμο.

Η πολ επιτυχημνη διοργνωση της φετινς “Wilkinson Lecture” της δρας αρχιτεκτονικς του Πανεπιστημου Σδνε γινε με τη συμμετοχ του ΣΑΕ Ωκεανας (Συντονιστς κ. Γιργος Αγγελπουλος), του τμματος Ελληνικν του Πανεπιστημου Σδνε (Δρ Βρασδας Καρλης), της εταιρας νομικν Bartier Perry (Thedora Minas, Mary Lynne Taylor Επ. Καθηγτρια Αρχιτεκτονικς) και του Μουσεου Νκολσον του Πανεπιστημου Σδνε (Michael Turner) και με την ευγεν στριξη των χορηγν Thomas Hotels, Reserve Hotels, Angela All Seasons Florist, Laiki Bank και λλων δωρητν.

ντονη στην αθουσα κατ την αξιαπενη αυτ εκδλωση, ταν η παρουσα των πνευμτων του Ικτνου, του Καλλικρτη, του Φειδα και των τσων λλων αννυμων ηρων που κατασκεασαν το ργο και αναμφβολα θα ταν ικανοποιημνα.

Για την παρουσαση του θματος εχαν κληθε ειδικ απ Ελλδα οι επικεφαλς του τεχνικο γραφεου και εργαστηρου συντρησης και αναστλωσης του Παρθεννα και της Ακρπολης γενικτερα, η διευθντρια πολιτικς μηχανικς κα Μαρα Ιωαννδου και ο προστμενος των ργων, αρχιτκτων μηχανικς κ. Νκος Τογανδης, ως και ο υπεθυνος για την κατασκευ του νου Μουσεου Ακρπολης καθηγητς κ. Δημτρης Παντερμανλς.

Το μουσεο το οποο βρσκεται περπου 300 μτρα απ τον Παρθεννα περιλαμβνει και μια γυλινη αθουσα στην οποα η ζωφρος του Παρθεννα θα εκτεθε ακριβς πως και στον αρχαο να. Η γυλινη αθουσα θα ονομζεται Αθουσα Παρθεννα και θα παραμενει δεια σπου τα τμματα του γλυπτο διακσμου του ναο που βρσκονται στο Λονδνο επιστραφον στην Ελλδα.

<Ο Παρθεννας ρχισε να χτζεται το 447 π.Χ. και τελεωσε το 438 π.Χ., σε εννι χρνια, χρνος ρεκρ ακμα και για τα σημεριν κατασκευαστικ μσα. ργο των αρχιτεκτνων Ικτνου, Καλλικρτη και του γλπτη Φειδα, το εργο μεινε ρθιο στο πρασμα των αινων και μνο οι σχημες στιγμς της ανθρωπτητας συντλεσαν στην καταστροφ του.

Κατ την εκστρατεα του Φραγκσκου Μοροζνη κατ των Αθηνν το 1687, ο Παρθεννας υπστη και το μεγαλτερο πλγμα το βρδυ της 16ης Σεπτεμβρου, ταν οβδα τναξε την πυριτιδαποθκη που εχε εγκαταστσει στο να ο τορκος διοικητς του φρουρου. Το μεγαλτερο τμμα του ναο προς την ανατολικ του πλευρ κατρρευσε. κτοτε και μχρι να παραδοθε το μνημεο στην αρχαιολογα, λεηλατθηκε συστηματικ κυρως απ τον Λρδο λγιν, εν υπστη σημαντικς καταστροφς κατ την περοδο της ελληνικς επανστασης του 1821 και την πολιορκα του βρχου απ τον Κιουταχ Μπη.

Curator Michael Turner

Μετ απ πολλς ατυχες και ζημιογνες προσπθειες αναστλωσης και συντρησης, η σημεριν με την βοθεια της σγχρονης τεχνολογας αποτελε την πιο συντονισμνη, πολχρονη και πολυδνη προσπθεια διρθωσης λαθν του παρελθντος. Την προσπθεια αυτ εξγησαν στο ακροατριο των πνω απ 500 ατμων στην μεγαλπρεπη αθουσα ΜacLaurin Hall του Πανεπιστημου του Σδνε, μετ απ μια σντομη εισαγωγ και υποδοχ που γινε στο ισγειο του δου πανεπιστημιακο κτιρου, στο Μουσεο Νκολσον, μσα σε μια ιστορικ ατμσφαιρα, στα εντυπωσιακ εκθματα που κυριαρχοσε η προβαλμενη σε γιγαντοοθνη επιβλητικ και εντυπωσιακ εικνα της Ακρπολης, με υποδοχ ελληνικς μουσικς, ποτν και εδεσμτων.

Τους προσκεκλημνους προσφνησε ο Πρτανης της Αρχιτεκτονικς Σχολς του Πανεπιστημου κ. Waren Julian και η δικηγρος κα Θεωδρα Μην που ευχαρστησε τους διοργανωτς, τους χορηγος και τους προσκεκλημνους.

Στη συνχεια οι επισκπτες και προσκεκλημνοι μετβησαν και γμισαν την αθουσα ΜacLaurin Hall που ρχισε η διλεξη, με κοπλες με κλασικος χιτνες να συνοδεεουν τους προσκεκλημνους επσημους ομιλητς στην αθουσα. 

Chancellor Warren Julian

Ο πρτανης Warren Julian καλωσρισε το ακροατριο και κλεσε τον συντονιστ ΣΑΕ Ωκεανας & πω Ανατολς κ. Γιργο Αγγελπουλο να απευθνει χαιρετισμ.

Ο κ. Αγγελπουλος τνισε τι τα αναστηλωτικ ργα και οι ειδικο αποτελον την ελπδα λων τι τα αθνατα ργα της Ακρπολης θα μενουν στην αιωνιτητα για την παγκσμια κληρονομι, αλλ και για τους λληνες σαν θνος, για τους οποους η Ακρπολη αποτελε σημεο εθνικς αναφορς αν τους αινες. Στη συνχεια η Επ. Καθηγτρια Αρχιτεκτονικς κα Mary Lynne Taylor ευχαρστησε τους προσκεκλημνους και τνισε τις δυσκολες διργανωσης της διλεξης, ευχαριστντας τους συνδιοργανωτς της και αναφερμενη σε λγια του Λρδου Βρωνα για τις ομορφις της Αθνας.

Ακολοθησε η κα Μαρα Ιωαννδου, η οποι τνισε τι τα αναστηλωτικ ργα των μνημεων της Ακρπολης, βρσκονται σμερα στο μγιστο δυνατ σημεο ανπτυξης και κτασης που εχαν ποτ απ την ναρξ τους το 1975: Απ το 2000 εναι σε εξλιξη ταυτχρονα αναστηλωτικς επεμβσεις στον Παρθεννα, στα Προπλαια και στο να Αθηνς Νκης, εν παρλληλα, εκτελονται εργασες συντρησης στην επιφνεια λων των μνημεων Ακροπλεως. Η μεγλη ανπτυξη των ργων, συνοδευμενη απ την αξηση του εξειδικευμνου προσωπικο και την αναβθμιση του εργοταξιακο εξοπλισμο γινε δυνατ χρις στην διοικητικ αναδιοργνωση του 2000 με την δημιουργα της πρτυπης Υπηρεσας Συντρησης Μνημεων Ακρπολης του Υπουργεου Πολιτισμο. Το ργο της αναστλωσης εντχθηκε στο Γ’ ΚΠΣ με προπολογισμ 16,8 εκ. ευρ για τα τη 2000 - 2004 και ενισχθηκε πρσφατα με 5,5 εκ. ευρ για τα τη 2005 -2006 και απασχολε συνολικ 210μ τομα.

Ο κριος στχος των αναστηλωτικν επεμβσεων της Ακρπολης εναι σωστικς: Η ανγκη να αντιμετωπιστον τα σοβαρ δομικ προβλματα των μνημεων, καθς και τα προβλματα της επιφνεις τους οδγησε στην ναρξη των μελετν και των ργων το 1975 απ την Επιτροπ Συντηρσεως Μνημεων Ακροπλεως, την διεπιστημονικ επιτροπ απ καθηγητς πανεπιστημιακν ιδρυμτων και υπηρεσιακος παργοντες του ΥΠΠΟ που χει την επιστημονικ ευθνη των επεμβσεων. Τα προβλματα οφελονται σε φυσικ ατια αλλ και σε ανθρπινες δραστηριτητες : Η φυσικ γρανση των υλικν, σεισμο, αλλ και πλεμοι, εκρξεις, βομβαρδισμο, πυρκας, επεμβσεις και μετατροπς τους με στχο την αλλαγ της χρσης τους δημιοργησαν ανυπολγιστες καταστροφς. Ανμεσα σε αυτς περιλαμβνονται οι βλβες που οφελονται σε επεμβσεις που αποσκοποσαν στην προστασα των μνημεων, εν η επιφανειακ διβρωση οφελεται στην ατμοσφαιρικ ρπανση, που εναι απτοκη της οικονομικς ανπτυξης, δηλαδ της συλλογικς προσπθειας για βελτωση των συνθηκν ζως στην Αθνα.

Ανμεσα στις σοβαρτερες απ τις βλβες ανκουν οι ρηγματσεις και ο κατακερματισμς των μαρμρων που οφελονται στην οξεδωση των εκτεταμνων σιδερνιων ενισχσεων της προηγομενης αναστλωσης: Εναι τα προβλματα που απαιτον την αποσυναρμολγηση των μνημεων προκειμνου τα μλη τους να συντηρηθον στο δαφος. Η δομικ αποκατσταση των μελν επιτυγχνεται με τη συννωση των θραυσμτων τους με συνδετρια στοιχεα απ τιτνιο, εν η συμπλρωση των ελλειπντων τμημτων των μελν, που κρνεται απαρατητο να αποκατασταθε η αρχικ δομικ τους αυτοτλεια, γνεται με νο πεντελικ μρμαρο. Οι εργασες συντρησης της επιφνειας περιλαμβνουν συγκολλσεις επιφανειακν θραυσμτων και αποφλοισεων, σφραγσεις ρωγμν και αρμν με υλικ ανργανα, αναστρψιμα, με αποδεδειγμνη συμπεριφορ στο χρνο.

Ο αρχικ σωστικς χαρακτρας της επμβασης επεκτθηκε κατ την εξλιξη των ργων: μετ απ διερενηση που πραγματοποιεται πριν αλλ και μετ την αποσυναρμολγηση, διορθνονται οι εσφαλμνες συναρμογς θραυσμτων των μελν και οι παλαιτερες εσφαλμνες τοποθετσεις των μελν στα μνημεα. Δισπαρτα αρχιτεκτονικ μλη των οποων αναγνωρζεται η αρχικ θση επανεντσσονται στα μνημεα.

Η παρουσαση της κα Ιωαννδου ταν λεπτομερς με προβολ εικνων και σγουρα αποτελοσαν επιστημονικ πλοτο για τους ειδικος που εχαν λθει στη διλεξη.

Ακολοθησε η ομιλα του κ. Τογανδη, ο οποος παρθεσε να πλοτο στοιχεων και πληροφοριν για τα ργα αναστλωσης και συντρησης, τα υλικ και την τεχνογνωσα.

Εντυπωσιακ τα στοιχεα τι χρεισθηκε να διαλυθον πολλς κολνες και να ανασυνταχθον, διτι εχαν παλαιτερα τοποθετηθε σε λανθασμνα σημεα.

Ενα τερστιο «παζλ» με εκατοντδες κομμτια θραυσμτων μαρμρου που πρεπε να ανασυνταχθον στην αρχικ γνσια θση τους.

Ο κ. Τογανδης τνωσε το ηθικ και την πστη μας στον νθρωπο, λγοντας τι αρχικ θεωρθηκε τι κποιο πργραμμα κομπιοτερ θα μποροσε να αναγνωρσει τα διφορα δισπαρτα κομμτια μαρμρων και να τα ανασυντξει αυτομτως. Το πνημα αυτ απτυχε. «Τποτα δεν μπορε να αντικαταστσει το ανθρπινο μτι», επε ο κ. Τογανδης διευκρινζοντας τι λες οι εργασες πρεπε τελικ να γνουν με ανθρπινη αξιολγηση και εργασα.

Ο κ. Τογανδης επε τι κατασκευστηκαν ειδικ πρωττυπα μηχανματα για τα ργα αυτ, πως ανυψωτικ, σιδερογραμμς, τερστιοι παντογρφοι για αντιγραφ σχημτων μαρμρων , αλλ παρ τις μεγλες διευκολνσεις που παρχει η σημεριν τεχνολογα, το τελικ λγο εχαν πντα οι τεχντες και οι επιστμονες.

Εντυπωσιακ το γεγονς τι για την κατασκευ αντιγρφων απαρατητων για την στριξη των ργων, αναγκστηκαν να εκπαιδεσουν λιθοξους για λξευση του πεντελικο μαρμρου που χρησιμοποιθηκε και πρθηκε απ τις αυθεντικς πηγς και με μικροχειρουργικς επεμβσες στα ιστορικ μρμαρα, διρθωναν και συντηροσαν το υλικ της παγκσμιας κληρονομις.

Σε παζλ δσκολο αναδεχτηκε η διλυση των μελν της βρειας κιονοστοιχας του Παρθεννα, με στχο την ρση των συνεπειν των επεμβσεων Μπαλνου, της περιδου 1923-1930. Η καθαρεση των οκτ κινων και του θριγκο οδγησε σε να δυσεπλυτα προβματα, καθς διαπιστθηκε πως αρχιτεκτονικ μλη εχαν τοποθετηθε σε θσεις στις οποες δεν ανκαν.

Στην κιονοστοιχα, για παρδειγμα, «ανατοποθετθηκαν 69 αρχαοι σπνδυλοι, 10 θραυσματικο, εν 4 σπνδυλοι κατασκευστηκαν απ νο μρμαρο, συνολικ 83 σπνδυλοι». Στα κιονκρανα ανατοποθετθηκαν 7. Το 8ο κιονκρανο κατασκευσθηκε απ νο μρμαρο καθς το αυθεvτικ κομμτι βρσκεται στο Βρετανικ Μουσεο.

Ιδιατερα σημαντικ υπρξε η ρευνα που πραγματοποιθηκε για τον καθαρισμ της επιφνειας των αποσυναρμολογημνων λθων της Δυτικς ζωφρου του Παρθεννα. Η μθοδος καθαρισμο που θεωρθηκε ως η καταλληλτερη να εφαρμοσθε, μετ απ πολλς ρευνες και δοκιμς, εναι η μθοδος Laser. Ο καθαρισμς της ζωφρου πραγματοποιθηκε με να πρωττυπο σστημα Laser που αναπτχθηκε απ το ΙΤΕ, με λειτουργα σε δο μκη κματος (υπρυθρο και υπεριδες), με δυναττητα μεμονωμνης και ταυτχρονης χρσης των δο δεσμν σε διφορες μεταξ τους αναλογες ενεργειν. Η Δυτικ ζωφρος εκτθεται δη στο Μουσεο της Ακρπολης.

Τη διλεξη κλεισε ο πρτανης Warren ευχαριστντας τους διργανωτς και τους ομιλητς και ακολοθησε σντομη δεξωση για τους παρευρεθντες στο ιστορικ κτριο του Πανεπιστημου του Σδνε.

Απ τη στιγμ που η δυτικ σκψη επιχερησε μια συνολικ ερμηνεα της πορεας της ανθρωπτητας με κριτριο την πολιτισμικ και κοινωνικ σχση των διαδοχικν εποχν της, η Ελλδα των κλασικν χρνων κατκτησε μια ξεχωριστ θση: αναγνωρστηκε τι στην αθηνακ δημοκρατα, για πρτη φορ στην ανθρπινη ιστορα, λες οι δημιουργικς εκφρσεις μιας κοινωνας κορυφθηκαν ταυτχρονα. 

Κι αφο κθε σημαντικ δημιοργημα μιας κοινωνας αποτελε πιστ κφραση του πνεματος της εποχς, ο Παρθεννας αναγνωρστηκε ως η τελειτερη κφρασ της, χι μνο σαν αρχιτεκτονικ ργο, αλλ και σαν ιδανικ σνθεση της πολιτικς και φιλοσοφικς σκψης της κοινωνας που το δημιοργησε.

Οι εκδηλσεις της διλεξης “Wilkinson Lecture” συνεχζονται στις 28 Οκτωβρου απ τις 10πμ – 4μμ στον διο χρο, την 29η Οκτωβρου στις 6.30 μμ στην Κυπριακ Κοιντητα ΝΝΟ με μια ειδικ παρουσαση για την ελληνικ παροικα, στις 30 Οκτ. 6,30μμ στο Μουσεο Νκολσον με παρουσαση του νου Μουσεου της Ακρπολης απ τον καθηγητ κ. Δημτρη Παντερμαλ και συνεχζεται ς τις 14 Δεκεμβρου με την κθεση στο Μουσεο Νκολσον για τις εργασες Αναστλωσης.

 


Omileite Ellinika

 

Ktimatologio

Ktimatologio

Hellenic Fires

 

SAE and Special Olympics